Nederlandse boekversiering eerste helft 20e eeuw

Een personenindex op de verzameling Nederlandse en Belgische boekversiering, grafische vormgeving en illustratiekunst in -globaal- de eerste helft van de twintigste eeuw.

Toelichting

Pol Dom
Mijn verzameling boekversiering omvat enige duizenden boekomslagen en -banden, covers van pocketboeken, boek- en tijdschriftillustraties, diverse reclamevormen, foto-illustraties, cartoons, strips, boekenleggers/bladwijzers, ex libris, grafiek en drukwerk, krantenknipsels, boekinformatie (veelal ontleend aan titelpaginaas) en auteurs/kunstenaarsinformatie. Het betreft voornamelijk werk van Nederlandse en Belgische kunstenaars/ontwerpers. De verzameling is chronologisch naar geboortejaar van de beeldend kunstenaars gerangschikt en wordt bewaard in A4-hoezen die (in ordners) ongeveer 5 meter plankruimte innemen.


De verzameling geeft zicht op het werk van de makers en maaksters van illustraties in boeken en tijdschriften, uitgegeven in de periode 1880 tot 1970. De kern van de verzameling betreft illustratief werk in kinder- en jeugdboeken. Daar beeldend kunstenaars zich veelal ook op andere terreinen dan die van van de illustratie manifesteren, is van hen soms ook dat andere werk opgenomen. Voorts maakt opgenomen werk van een aantal trendsettende buitenlandse kunstenaars, binnen de aangehouden chronologie, een vergelijking met internationale stromingen beperkt mogelijk.


Jan Lutz
Het verzamelen van de illustraties en andere vormen van boekversiering is ongetwijfeld geïnspireerd door mijn fascinatie voor de illustraties inde vele tussen ongeveer 1880 en 1950 uitgegeven kinder- en jeugdboeken, die ik in mijn jeugd (de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw heb gelezen. Die illustraties erin boeiden mij net zoveel als de geschreven inhoud. Dik Trom was van Braakensiek èn van Kieviet. Pietje Bell was van Rinke èn van Van Abkoude. Of .... van Bueno de Mesquita èn van Van Abkoude. Bij het bijeenbrengen van de illustraties genoot ik van de herkenning van hun bijzondere kwaliteiten, zoals bijvoorbeeld die van de heel persoonlijke handschriften van Pol Dom en Jan Lutz. De bijbehorende boekbanden en omslagen leerde ik pas later kennen. Immers, het uiterlijk van de boeken, die ik leende van de openbare bibliotheek, in de volksbuurt waar ik woonde, was verborgen achter stug, bruinrood kaftpapier. Fraai uitgegeven boeken kopen en ten geschenke geven was slechts weggelegd voor welgestelden.


Braakensiek
De verzameling geeft uiteraard geen volledig beeld van "beeldende boekkunst" in de eerste helft van de twintigste eeuw in ons land. De chronologie naar het geboortejaar van de kunstenaars biedt echter ook enig zicht op de ontwikkeling van die kunst.

Achter de verzameling "boekversiering" huist een verzameling van enige duizenden geïllustreerde jeugdboeken, uitgegeven in de periode van ongeveer 1890 tot 1950. Het gaat voornamelijk om boeken, die het licht zagen bij bekende uitgeverijen, zoals Kluitman, Van Goor, Becht, Sijthoff, Callenbach, Bredée enz. Van deze verzameling is (nog) geen digitaal bestand beschikbaar.


Hieronder de index alfabetisch en chronologisch in 2 pdf documenten. Deze documenten openen vanzelf in een nieuw scherm. Vanzelfsprekend moet het pdf formaat door je pc en browser ondersteund worden.


PDF bestand boekillustratoren eerste helft twintigste eeuw - alfabetisch
PDF bestand boekillustratoren eerste helft twintigste eeuw - chronologisch


De verzameling boekversiering is in april geschonken aan het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie en aldaar raadpleegbaar.

Piet Boekestijn, Juni 2013



Hart
Bueno de Mesquita
Hans Borrebach